Eric Shipton (1907 – 1977)

Bugün 28 Mart, Eric Shipton 1977 yılında bugün hayata gözlerini yumdu. Shipton modern Alpin stil dağcılığın öncülerindendir. Küçücük ve kısıtlı imkanlara sahip grupların, dev ekspedisyonların yapabileceğinin daha fazlasına muktedir olduğunu savunmuş ve göstermiştir. Shipton seyahatlerinde doğaya yapılacak tahribatı en aza indirgemeyi ön plana çıkarmış, dışarıdan getirilen erzak yerine gittiği bölgelerin toprak mahsullerini kullanmayı tercih ederek bu gayesini desteklemeye çalışmıştır. Sherpa’larla olan dostluğu ve karşılıklı güven ilişkisiyle yarattığı işbirliği sayesinde ilk defa Nanda Devi (7816 m)’nin iç havzasına büyük teknik ve navigasyon zorlukları aşarak girmiştir (Bill Tilman, Angtharkay, Pasang ve Kusang ile beraber). Gerçekleştirdiği ekspedisyonların coğrafya bilgimizi de büyük ölçüde artırdığını söylemek lazım – örneğin Orta Asya dağlarına yaptığı keşif gezileri (Muztagh Ata (7546 m), yani Türkçe anlamıyla “buz dağlarının atası”‘nın zirvesine neredeyse varacaklardı), Karakorum (K2’nin kuzey kısımları) ve Kaşgar’da yaptığı keşif ve haritalama çalışmaları, Patagonya seyahatleri! Kendisi Kraliyet coğrafya cemiyetininin Patron’s Madalyası ve Everest’in tırmanılabilmesine yol açan katkılardan dolayı Commander of the Most Excellent Order of the British Empire nişanı ile mükafatlandırılmıştır (şövalyeliğe bir kala nişanı). Ayrıca 1964 – 1967 yılları arasında Alpine Club’a başkanlık etmiştir.

Everest’in ilk çıkışını yapacak olan Tenzing Norgay ve Edmund Hillary onun 1951 keşif gezisinde “Everest’e çıkılacaksa buradan çıkılır” dediği, batı çanağı, Khumbu buzulu ve güney geçidi üzerinden zirveye çıkmıştır. Aslında ilk çıkışın yapılacağı ekspedisyonun lideriyken, en fazla sekiz kişilik bir grup ve oksijensiz bir faaliyet istediği için Everest komisyonu tarafından başarısızlık riski taşıdığı gerekçesiyle bu görevinden alınmıştır.

Eric Shipton


Charles Warren Alpine Journal’da Shipton’un ölümü üzerine diyor ki: “Her ne kadar çoğumuz onu Everest tepesinin ilk çıkışını yapan ekspedisyonun lideri olarak görmeyi istesek de, kendi hesabıma, ben niçin o’nun olmadığını anlayabiliyorum, neticede bunun için seçilmediğini -işin aslı, o zamana kadar, gönlü buna razı olmadı. Zirveye güney geçidinden varılacağını keşfettiğinde, büyük bir kaşif olarak, kendi rolünü gerçekleşirmişti. Onun için keşif geçer sayılırdı, fetih değil.” Benzer şekilde Nanda Devi’ye giden yol ve olası rotayı keşfettikten sonra, Everest ekspedisyonunda olduğu için dağın ilk çıkışı dostu Bill Tilman ve (Amerikalı) ekibine nasip olmuştu.

Hiç Düşünmeden Eric Shipton’ın benim dağcılık kahramanım olduğunu söyleyebilirim (bkz. benim dağcılık kahramanlarım). Şu ana kadar dağcılık edebiyatına ait okuduğum hiçbir kitap, öykü ya da yazı onu okurken aldığım keyfi vermedi. Daima çocuksu bir heyecan ile dağlarda ve keşiflerle geçen bir ömür; zengin, dürüst ve içten bir anlatım, ve duygu ve detaylara verdiği önemi kendine has mizah anlayışıyla harmanlamaması… bu güne kadar okuduğum en büyüleyici yazarlardan biri. Yazılarında büyük dağcıların neredeyse tamamında gördüğüm egodan eser yok. Büyük bir keyifle kendini eleştirmesi ve alaya alması; en sefil halini saklamaya yeltenmemesi ve hatalarını paylşaması beni çok etkiliyor.

Shipton’un dağcılığa ve keşif kültürüne katkılarını burada saymaya kalkmak yerine kendisini okumanızı tavsiye ediyorum. Bu yazıyı Shipton’ı tanıtmak için değil onu anmak için yazdım. İleriki zamanlarda kendisi hakkında daha elle tutulur bir yazıyı kaleme alıp Kenya’da kahve yetiştiriciliğinden dünyanın en büyük dağ kaşifi olma yolunda hayata bakışını kendi yazdıklarından aktarmak niyetindeyim.

3 thoughts on “Eric Shipton (1907 – 1977)

  1. Pingback: Dağ Filmleri Festivali (kısım II) | DağDelisi

  2. Pingback: Günün tırmanışı: Ogre (7,285 m) | DağDelisi

  3. “Gerçekleştirdiği ekspedisyonların coğrafya bilgimizi de büyük ölçüde artırdığını söylemek lazım ”
    that untravelled worldde bir anekdot var, bir etkinlikte heinrich harrerla karşılaşıyolar ve adam shiptona tibete kaçışını onun haritaları sayesinde yapabildiğini söylüyo.. annapurnayı ararken ‘shipton da buralarda’ diye acele eden herzog ve ekibini düşünüyorum, dağların sadece rotalarını değil cangılını, köylerini dolaşan bu adamın nereden nasıl çıkmasını beklemişlerdir..

Yorumunuzu buraya bırakın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s